زندگی‌نامه استاد جواد قاجار
در نخستین روز آذرماه سال ۱۳۳۵، در ورامین، پسری در خانواده‌ای پرمهر و صمیمی دیده به جهان گشود؛ پسری که چهارمین فرزند خانواده بود و بعدها نامش با هنر و آموزش دوره‌های هنری گره خورد، جواد قاجار؛ خانواده‌ای که حاج اکبر، پدر خانواده در آن پدری زحمتکش و پرتلاش بود. جواد از همان سال‌های کودکی، در کنار پدر و برادرانش خیلی زود با معنای کار و مسئولیت پذیری آشنا شد. مدرسه می‌رفت، اما هرگز کمک به پدر را فراموش نمی‌کرد و در همین سال‌ها بود که در کنار درس خواندن، به او آموختند که برای ساختن زندگی باید تلاش کرد و روی پای خود ایستاد.
تحصیلات ابتدایی خود را در دبستان کوشیار (مدرسه توحید) گذراند و سپس برای ادامه تحصیل به دبیرستان رضا پهلوی ( دبیرستان شهید مصطفی خمینی) رفت. او تا کلاس یازدهم در ورامین به تحصیل ادامه داد و سپس با پیشنهاد و همراهی برادرش راهی تهران شد تا ادامه تحصیل دهد.اما جواد از همان دوران مدرسه فقط یک دانش‌آموز درس‌خوان نبود. در وجود او علاقه‌ای جدی به هنر شکل گرفته بود. نقاشی می‌کرد، مجسمه می‌ساخت و کارهای هنری‌اش آن‌قدر مورد توجه بود که بارها از سوی معلمان و مدیر مدرسه مورد تشویق قرار گرفت
آقای رضایی گهر، از همکلاسی‌های او، سال‌ها بعد از آن روزها یاد می‌کند؛ از دانش‌آموزی که هم درسش خوب بود، هم به ورزش علاقه داشت، هم در فعالیتهای هنری حضور جدی داشت و آن‌قدر مسئولیت‌پذیر و فعال بود که بارها به عنوان مبصر کلاس انتخاب می‌شد.
فوتبال هم یکی دیگر از علاقه‌های او بود. در دوران دبیرستان یکی از پایه‌گذاران و بازیکنان تیم البرز -یکی از دو تیم فوتبال فعال شهرستان ورامین- بود. روزگاری که فوتبال هنوز به شکل امروز گسترده نبود و داشتن دو تیم فعال برای شهرستان اتفاق مهمی محسوب می‌شد. جواد نیز در این تیم به عنوان بازیکن حضور داشت و ورزش را در کنار درس و هنر دنبال می‌کرد.
با وجود علاقه فراوانش به هنر، خواست خانواده این بود که او در یک رشته فنی تحصیل کند. جواد نیز به این خواسته احترام گذاشت و پس از پایان تحصیلات متوسطه و دریافت دیپلم در رشته ریاضی، کنکور شرکت و در رشته مهندسی مکانیک قبول و مهندس مکانیک شد. در تمام این سال‌ها، هنر همچنان در زندگی او حضور داشت و علاقه‌ای نبود که بتواند آن را کنار بگذارد. سرانجام تصمیم گرفت مسیر مورد علاقه خودش را دنبال کند. دوباره در کنکور شرکت کرد و این بار در دانشگاه هنر تهران پذیرفته شد. تحصیل در رشته هنر را آغاز کرد و پس از دریافت مدرک کارشناسی، در مقطع کارشناسی ارشد در رشته پژوهش هنر فارغ‌التحصیل شد.
از اینجا به بعد، هنر به یکی از اصلی‌ترین بخش‌های زندگی جواد تبدیل شد؛ او در کنار تحصیل، تدریس و فعالیتهای هنری مختلفی داشتدر سال ۱۳۷۷ با خانم نازنین حسینی، بانویی فرهیخته که در حرفه مامایی فعالیت داشت و در دانشگاه نیز تدریس می‌کرد، ازدواج کرد. حاصل این ازدواج، پسری به نام پارسا و دختری به نام دیبا بود. خانواده برای جواد قاجار جایگاه ویژه‌ای داشت. او تلاش می‌کرد خانه برای اعضای خانواده محل آرامش، مهر و محبت باشد
و همین نگاه را در تربیت فرزندانش دنبال کرد. علاقه او به هنر نیز به خانواده منتقل شدو فرزندانش هم علاقه زیادی به هنر داشتند. پارسا فرزند اول جواد در رشته مهندسی کامپیوتر فارغ‌التحصیل شد و دیبا نیز در رشته معماری داخلی به تحصیل پرداخت و اما شاید یکی از زیباترین نشانه‌های حضور هنر در این خانواده، به سال‌های کودکی پارسا بازگردد؛ زمانی که او در پنج‌سالگی نمایشگاهی از آثار هنری خود را در کانون هدایت ورامین وچندین بار در کاخ نیاوران تهران برگزار کرد.
جواد قاجار در تمام این سال‌ها تدریس را نیز رها نکرد. چه در فضای دانشگاهی و چه در آموزشگاه‌ها و کلاس‌های خصوصی، آموزش هنر بخش مهمی از زندگی حرفه‌ای او بود. چندین سال رئیس انجمن هنرهای تجسمی ورامین بود و خدمات ارزشمندی را برای شهرش ارائه کرد. او باور داشت، هنر زمانی ماندگار می‌شود که آموخته شود و به نسل بعد منتقل شود.
جوادقاجار از جمله هنرمندانی بود که دانش .تجربه و نگاه پژوهشگرانه را با افرینش هنری درامیخت و اثارش یادگاری ارزشمند ازعشق به هنر و فرهنگ و زیبایی برای نسلهای اینده باقی خواهد ماند.
در سال ۱۳۷۸ آموزشگاه هنری «آفرینش» را به عنوان اولین اموزشگاه در ورامین راه‌اندازی کرد. این آموزشگاه به تدریج به محلی برای آموزش هنرجویان و گردهمایی استادان بنام شهرستان و هنرمندان در رشته های مختلف هنری از جمله موسیقی و نقاشی و … تبدیل شد. هنرمندان و استادان مختلف در آنجا حضور پیدا می‌کردند و دوره‌های آموزشی برگزار می‌کردند و بسیاری از علاقه‌مندانهنر، نخستین تجربه‌های جدی خود را در اموزشگاه افرینش به دست آوردند.جواد برای حفظ و ادامه فعالیت آموزشگاه تلاش زیادی کرد، اما مشکلات و موانعی که در مسیر فعالیت آن ایجاد شد، سرانجام پس از حدود هشت سال او را وادار کرد فعالیت آموزشگاه را متوقف کند. با این حال، این پایان راه آموزش برای او نبود. او کلاس‌های خود را در دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی دیگری از جمله فرهنگسرای رازی ادامه داد و همچنان به تربیت هنرجویان و علاقه‌مندان هنر پرداخت.
او به مباحث نظری و آموزشی هنر نیز توجه داشت و کتابی دو جلدی با عنوان «مبانی و زیرساخت‌های آموزش هنر» را تالیف و منتشر کرد. برای فعالیت حرفه‌ای در زمینه مجسمه‌سازی و هنرهای حجمی، مجوز کارگاه گرفت و علاقه زیادی به ساخت مجسمه داشت به خلق آثار حجمی می پرداخت. آثار او در برخی مناسبت‌های عمومی نیز مورد استفاده قرار گرفت و بعضی از آنها در قالب پوستر و بنر، از جمله در برنامه‌های مربوط به روز کارگر، در سطح شهر به نمایش درآمد.
او همچنین در کنار فعالیتهای هنری و آموزشی، فروشگاه لوازم هنری در پاساژ توحید داشت و از این طریق نیز ارتباط نزدیکی با هنرجویان و جامعه هنری ورامین برقرار می‌کرد.
جواد چندین نمایشگاه نقاشی از تابلوهای باارزشش در تهران و ورامین از جمله در فرهنگسرای رازی و ملل وگالری شیت و .. داشت
خاطره و دلنوشته
در کنار زندگی‌نامه و آثار استاد جواد قاجار، بخشی از یاد و خاطره او در سخنان و روایت‌های اهالی فرهنگ و هنر ورامین باقی مانده است؛ روایت‌هایی کوتاه که گوشه‌ای از شخصیت و جایگاه هنری او را بازگو می‌کنند.
انجمن هنرهای تجسمی شهرستان ورامین
پس از درگذشت استاد جواد قاجار، انجمن هنرهای تجسمی شهرستان ورامین از او به عنوان هنرمندی خوش‌نام، آرام و متین یاد کرد و تلاش مستمر و حضور مسئولانه‌اش در هنرهای تجسمی را ستود.
آثار و فعالیت‌ها
استاد جواد قاجار، افزون بر آفرینش آثار هنری، سال‌های زیادی از زندگی خود را صرف آموزش، پژوهش و گسترش هنرهای تجسمی کرد و از چهره‌های اثرگذار جامعه هنری ورامین به شمار می‌رفت. میراث او را می‌توان در آثار هنری، نوشته‌ها، آموزش هنرجویان و نقش فرهنگی و اجتماعی او در هنر شهرستان دنبال کرد.
۱. کتاب «مبانی و زیرساخت‌های آموزش هنر»
یکی از مهم‌ترین آثار مکتوب استاد جواد قاجار، کتاب «مبانی و زیرساخت‌های آموزش هنر» است؛ اثری که بیانگر دغدغه جدی او نسبت به آموزش اصولی هنر و توجه به مبانی و زیرساخت‌های تربیت هنری است. این کتاب بخشی از میراث فکری و آموزشی او محسوب می‌شود.
۲. مقالات و نوشته‌های هنری و فرهنگی
استاد قاجار در طول سال‌های فعالیت خود، در زمینه هنر و مسائل فرهنگی و هنری به نگارش مقاله و یادداشت نیز پرداخت و بخشی از نوشته‌های او در نشریات و مطبوعات، به‌ویژه نشریات محلی و منطقه‌ای، منتشر شد. این نوشته‌ها را می‌توان بخشی از تلاش او برای گفت‌وگو درباره هنر، آموزش هنر و مسائل جامعه هنری دانست. با توجه به قدمت برخی از این آثار، شناسایی و گردآوری کامل آنها می‌تواند یکی از پروژه‌های ارزشمند برای حفظ میراث مکتوب او باشد.
۳. نقاشی و خلق آثار تجسمی
نقاشی بخش مهمی از فعالیت حرفه‌ای استاد قاجار بود. او در طول سال‌های فعالیت خود آثار متعددی خلق کرد و نگاه شخصی و هنری خود را در قالب آثار تجسمی به ثبت رساند. بخشی از ارزش این آثار، علاوه بر جنبه هنری، در ثبت نگاه و تجربه یک هنرمند از دوره‌ای از تاریخ فرهنگی ورامین نهفته است.
۴. مجسمه‌سازی و آفرینش آثار حجمی
مجسمه‌سازی نیز از دیگر حوزه‌های جدی فعالیت استاد قاجار بود. فعالیت او در این عرصه، در کنار نقاشی، جایگاه او را به‌عنوان هنرمندی فعال در حوزه‌های مختلف هنرهای تجسمی تثبیت کرد.
۵. آموزش هنر و تربیت هنرجویان
یکی از ماندگارترین بخش‌های کارنامه استاد قاجار، فعالیت آموزشی او بود. او دانش و تجربه هنری خود را به هنرجویان منتقل کرد و در پرورش علاقه‌مندان به هنرهای تجسمی نقش داشت. از این منظر، شاگردان و هنرمندانی که از آموزش و تجربه او بهره برده‌اند، بخشی از میراث زنده و انسانی او به شمار می‌آیند؛ میراثی که برخلاف یک اثر هنری، در نسلهای بعد ادامه پیدا می‌کند.